Eetproblemen recepten van José van Mil

Eten als je last hebt van een droge mond

Eten met een droge mond kan heel lastig zijn. Zo lastig dat er een grote kans is dat je lang niet genoeg eet en veel te weinig voedingsstoffen binnenkrijgt. Als het lang duurt kan dat tot ondervoeding leiden.

Eten smaakt niet
Die droge mond komt doordat er te weinig speeksel wordt aangemaakt. Kauwen is dan moeilijk, het eten smaakt niet goed en veel mensen hebben last van een aanhoudende kartonsmaak. Aan die veranderde smaak (en geur) waardoor bijna niets meer smaakt zoals je gewend bent, is rond de behandelingen helaas weinig te doen. Daarna zal het meestal wel weer beter worden.
Het is eigenlijk het beste om rond de behandelingen maar niet teveel van de smaak van je eten te verwachten.

Lastig slikken
Normaal gesproken wordt tijdens het kauwen het speeksel met voedsel vermengt zodat het makkelijk naar binnen glijdt. Vele soorten eten zijn met een droge mond lastig door te slikken.
Ook wordt het voedsel minder goed verteerd doordat speeksel enzymen bevat, die helpen bij de spijsvertering en die missen nu.

Pijnlijke mond en keel
Omdat het speeksel de mond normaal gesproken ook beschermd tegen infecties etc. is de kans op ontstekingen groot en kunnen de mond en keel pijnlijk zijn.

Kleine porties
Probeer over de hele dag, telkens kleine porties te nemen. Dan is de barrière minder groot om het op te eten.

Zacht, smeuïg en vochtig eten helpt
Zacht en smeuïg of vochtig eten gaat meestal het best naar binnen. Het blijft belangrijk om te proberen goed te kauwen omdat dat de speekselproductie stimuleert en het weinige speeksel dat er is, helpt dan toch.

Zure smaken
Er wordt nogal eens geadviseerd om slokjes water bij het eten te nemen. Nadeel daarvan is dat je dan gevuld wordt met vocht waar niets inzit. Groentesap of vruchtensap zijn beter maar dan moet je wel in de gaten houden dat ze niet te zuur voor je zijn.

Lees meer

Zure smaken zijn op zich juist goed voor het stimuleren van de speekselaanmaak, maar kunnen bij een geïnfecteerde mond ook te scherp zijn, een kwestie van proberen. Bouillon (zelfgemaakt!) is ook een optie.
Voor de een is heel kruidig en voor de ander heel mild prettiger om te eten. Dat is iets wat je proefondervindelijk moet uitvinden.

Lastig weg te krijgen
Droog eten is vaak moeilijk door te slikken dus boterhammen (lekker besmeerd met boter) en koekjes kun je het best soppen in melk of thee. Ook rijst is meestal erg lastig weg te krijgen. Net als grote stukken vlees en hard fruit.

Goede opties
Verschillende soorten vezelrijke pap (brinta, havermout etc.) zijn goed als ontbijt of tussendoor. Zoet pap liever met (rauwe) honing dan met suiker. Roer er hele kleine stukjes of gemalen zachte vruchten door. Roerei met een gemalen volkoren boterham erdoor is ook goed voor een ontbijt, lunch of tussendoortje.

Soepen met goede ingrediënten
Kies voor warme en koude gepureerde soepen die veel groenten bevatten. Zorg er ook voor dat ze goed zijn gevuld met eiwitrijke ingrediënten zoals bonen, gepeld hennepzaad en noten, vis, kip of vlees. Op deze manier zijn ze een goed alternatief voor een normale maaltijd. Maal er als het even kan volkoren boterhammen of bijvoorbeeld gekookte zilvervliesrijst door, want ook daar zitten belangrijke voedingsmiddelen in.

Fijne stamppotjes
Maak smeuïge stamppotjes waarin geen grote stukken meer zitten. Extra goed stampen of even met de staafmixer erdoor. Er kan ook een volkoren boterham, in stukjes, aan toegevoegd worden! Maak de stamppot smeuïg met (zelfgemaakte) bouillon, slagroom, yoghurt, crème fraîche, rauw ei (wel heel goed doorwarmen), olijfolie of mayonaise. Naast de traditionele stamppotten zoals boerenkool, zuurkool en hutspot, die je in dit geval extra fijn kunt maken, kun je van spinazie, bietjes en bijvoorbeeld venkel met aardappel, knolselderij en/of pastinaak ook stamppotjes maken. Voeg aan de stampotjes, vóórdat je deze fijnstampt of maalt, noten, geraspte of zachte kaas, spekjes, gerookte vis of kip toe.

Zachte slaatjes
Extra romige slaatjes (met room, yoghurt, crème fraîche, mayonaise etc.) waarvoor de ingrediënten wel heel fijn gemaakt moeten zijn, kunnen vaak ook goed gegeten worden. Voeg voordat je het gaat fijnmaken, vezelrijke groenten, bonen en granen maar ook vis, kip, vlees, geraspte of zachte kaas en noten toe!

Romige sausjes bij pasta
Pasta, mits iets doorgekookt, kan aardig te eten zijn. Zeker met een romig sausje met wat vlees (ragout), kip en/of noten! Goed om daar ook gepureerde gare groenten en/of bonen door te roeren.

Smeuïge mousse en pudding
Mousses en pudding zijn ook minder moeilijk te eten, dat geldt voor zowel warme als koude en hartig als zoete. Voor zelfgemaakte mousses heb je meestal wel een recept nodig. Pudding en zoete mousses (en soms ook hartige) zijn kant-en-klaar te koop. Geef daar voor de vitaminen etc. een sausje van gemalen zachte vruchten bij. Dat is ook goed bij vla, kwark en yoghurt. Probeer in zelfgemaakte zoete pudding en mousses vers fruit te verwerken en zo min mogelijk suiker.

Fris en voedzaam
Smoothies van fruit en/of groenten met zuivel en/of ijs bevatten voedingsstoffen en vezels. Deze superdrankjes zijn heel goed om tussendoor te drinken!

Koel fruit voor s ’nachts
Gekoeld zacht fruit is voelt vaak prettig in de mond. Goed voor s ’nachts in een koeltasje (op een koelelementje) naast het bed. Dat kan helpen.

IJsjes van puur fruit
Vaak is ijs fijn om aan te likken. Zelfgemaakte ijslolly’s van puur, vers zacht-fruit (geen extra water toevoegen) zijn goed en lekker om geregeld van te snoepen. Bevroren vruchten zoals blauwe bessen kun je zien als een soort pure fruit ijsjes.